Strona intenetowa używa plików cookies w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookies w przeglądarce. Więcej informacji znajdą Państwo w zakładce Polityka Prywatności.

Rozumiem
Umysł - Rozwój osobisty
20.06.2022
Nie zasługuję na szczęście. Ludzie są źli. Czym są przekonania kluczowe i jaki mają na nas wpływ
Nie zasługuję na szczęście. Ludzie są źli. Czym są przekonania kluczowe i jaki mają na nas wpływ

Co sprawia, że czujesz się ze sobą tak a nie inaczej, postrzegasz świat w określony sposób albo ciągle wchodzisz w ten sam schemat budowania relacji? To w dużej mierze sprawka przekonań kluczowych. Czym dokładnie są i jak jeszcze mogą zdeterminować Twoje życie?

Skąd się biorą przekonania kluczowe?

Wyobraź sobie dziewczynę. Jest dobra, życzliwa, inteligentna i atrakcyjna fizycznie. Brzmi jak ktoś, kogo nietrudno polubić. Jednak ona sama nieustannie powtarza sobie, że powinna być lepsza, bardziej życzliwa, bardziej inteligentna i atrakcyjniejsza, żeby ktokolwiek w ogóle zwrócił na nią uwagę, o polubieniu nie wspominając. Skąd bierze się taki dysonans między tym, jak mogą widzieć nas inni, a jak postrzegamy siebie sami? Jednym z czynników mogą być przekonania kluczowe. To nasze wewnętrzne, najgłębsze założenia o nas samych i otaczającym nas świecie. Są bezpośrednio połączone z tym, jak myślimy i jak się zachowujemy i jak mało co wpływają na kształtowanie naszej rzeczywistości. Najczęściej przyjmują bardzo ogólne formy, takie jak: 

Jestem niewystarczająco dobry/dobra,

Ludzie są źli,

Nie zasługuję na szczęście, 

Relacje to tylko kłopoty. 

Przekonania kluczowe mogą być uwarunkowane przez czynniki takie jak:

Rodzina i sposób wychowania, 

Relacje z przyjaciółmi, 

Kultura, w której wzrastamy i żyjemy, 

Przekonania religijne, 

Doświadczenia z przeszłości.

Okresem, w którym kształtują się te najgłębiej zakorzenione przekonania kluczowe, jest dzieciństwo. Nasiąkamy tym, w jakich rolach osadzają nas opiekunowie (czy masz prawo być dzieckiem, czy stajesz się powiernikiem/ przyjacielem/ terapeutą zobligowanym do rozwiązywania problemów dorosłych?), jak kształtują się relacje między nimi (traktujesz rodzinę i dom jako bezpieczną przestrzeń czy miejsce, z którego chcesz uciec), jakie role społeczne są kultywowane (czy będąc kobietą, możesz chcieć pracować i nie chcieć mieć dzieci, czy będąc mężczyzną możesz pozwolić sobie na chwile wzmożonej emocjonalności) itd. 

Zdjęcie Aiony Haust/ Unsplash

Co nam dają i odbierają przekonania kluczowe? 

Zgodnie z założeniami terapii poznawczo-behawioralnej, przekonania kluczowe odgrywają nomen omen kluczową rolę w kształtowaniu się naszego zdrowia psychicznego i odczuwaniu życiowego dobrostanu. Negatywne przekonania kluczowe implikują tendencję do negatywnego myślenia, które może zwiększać ryzyko występowania zaburzeń poznawczych, depresji, obniżonego poczucia własnej wartości czy huśtawek nastroju. Te pozytywne natomiast są motorem do patrzenia na świat z większym optymizmem, pozytywnego nastawienia do życia, łatwiejszego podejmowania wyzwań, sprawniejszego radzenia sobie z porażkami i większego otwarcia na innych. 

Czy można zmienić przekonania kluczowe? 

Przekonania kluczowe są bardzo głęboko osadzone w ludzkiej psychice, a dodatkowo są wzmacniane poprzez tendencję do skupiania się na argumentach, które je potwierdzają, a ignorowanie tych, które są z nimi sprzeczne. Nie jest jednak tak, że nie można ich zmienić i otworzyć się na nowe sposoby myślenia i postrzegania świata. Oto kilka narzędzi, za pomocą których możemy zmieniać swoje przekonania kluczowe:

Terapia poznawczo- behawioralna

Jej celem jest  identyfikacja szkodliwych przekonań pacjenta i zmiana sposobów myślenia o aspektach życia, które wywołują negatywne emocje oraz wynikających z nich reakcji. W konsekwencji uczymy się nowych, funkcjonalnych zachowań, umożliwiających np. budowanie samooceny, nawiązywanie relacji czy rozwój zawodowy.

Journaling

Spisywanie swoich myśli na gorąco, bez poddawania ich racjonalnej analizie, pozwala wyłapać powtarzające się wzorce przekonań. Kiedy będziemy wiedzieli, jakie aspekty życia codziennego uwypuklają nasze przekonania kluczowe, łatwiej będzie dokopać się do ich źródła. Dziennik warto spisywać codziennie, niezależnie od samopoczucia czy sytuacyjnego kontekstu, wtedy bowiem uzyskamy pełne spectrum naszych odczuć i reakcji.

Otwarcie się na wzmacniające słowa bliskich

Przekonania kluczowe działają jak odtwarzana w głowie, zapętlona płyta. W takich warunkach trudno jest wsłuchiwać się w głosy z zewnątrz, szczególnie te zaprzeczające temu, w co głęboko wierzymy. Otwórz się na rozmowę z osobą, od której wiesz, że możesz otrzymać wsparcie i zrozumienie. Porozmawiaj o niepewnościach i swoim punkcie widzenia, jednocześnie pozostawiając furtkę do wpuszczenia do środka racjonalnych argumentów zaprzeczających temu, w jaki sposób postrzegasz siebie i świat. Relacje, w których jest przestrzeń na wsparcie i bliskość to bardzo ważny czynnik sprzyjający wzmacnianiu psychiki, budowaniu samooceny oraz poczucia bezpieczeństwa.

Zdjęcie Frank Flores/ Unsplash

Negatywne przekonania kluczowe mogą powodować pojawianie się intensywnych, negatywnych emocji. Dlaczego nie można ich wypierać? Piszemy o tym TU.

Monika Dąbrowska

Monika Dąbrowska

Odkąd pamiętam moje życie było związane z pracą nad ciałem – najpierw pływałam, potem grałam w siatkówkę, równolegle zakochałam się w nartach, a wreszcie trafiłam na jogę i przy niej pozostanę już na zawsze. To był mój pierwszy przemyślany krok w holistycznej pracy nad sobą. Po nim nastąpiły kolejne, odżywianie, świadoma pielęgnacja, praca nad emocjami, własnymi barierami i wiele innych. Gdzieś pośrodku tej drogi zrodził się pomysł na portal Twig.pl, który ma być inspiracją dla innych (i dla mnie) do wprowadzania dobrych praktyk w codzienności. Rozpoczynając ten projekt zostawiłam za sobą dotychczasowe życie zawodowe związane z marketingiem i reklamą i pracą w takich branżach jak moda i uroda. Na co dzień nie mogę żyć bez książki, filmu i teatru. Na mojej ścieżce edukacji pojawiła się nawet szkoła aktorska, pierwsza życiowa lekcja otwartości. Kolejne odebrałam podróżując. Coraz więcej miejsca w moim życiu zajmuje natura. Latem uciekam z Warszawy (w której mieszkam) nad Narew, gdzie trochę zdradzam jogę pływając na wakeboardzie albo po prostu gapiąc się w słońce.

Podobne artykuły

05.03.2020
Żegnamy Rok Świni.
Co to oznacza?
Umysł - Duchowość
05.03.2020
Smartfon i Twoje dziecko.
Poznaj 5 faktów.
Umysł - Relacje
05.03.2020
5 sygnałów, że jesteś w toksycznej pracy.
Sprawdź czy dotyczą Ciebie.
Umysł - Rozwój osobisty