Na sprawy związane z tą częścią ciała często spuszczana jest zasłona milczenia, bo biegunka, zaparcie czy wzdęcia nie należą do najbardziej wdzięcznych tematów wymiany doświadczeń. My wolimy jednak podejść do sprawy otwarcie, bo kiedy poczujecie się lepiej i znikną problematyczne objawy, znikną też problematyczne tematy. Sprawdzamy zatem, czym jest syndrom nieszczelnego jelita i jakie może wywoływać konsekwencje zdrowotne.
Czym jest?
Zespół nieszczelnego jelita, zwany też zespołem cieknącego jelita ( z ang. leaky gut syndrome) po raz pierwszy został wyróżniony na forum medycznym w 2001 roku, kiedy amerykański gastroenterolog dr Alessio Fasano wskazał zależność między naruszeniem ściany jelita a pojawianiem się stanów zapalnych w całym organizmie. Od tego czasu syndrom ten budzi wiele kontrowersji w środowisku medycznym, mocno je polaryzując. Jedni, ze Światową Organizacją Zdrowia, która nie uznała go za jednostkę chorobową, na czele, deprecjonują jego rolę w utrzymaniu ciała w zdrowiu. Inni upatrują w nim źródło większości chorób autoimmunologicznych, które dzięki zadbaniu o florę bakteryjną jelit mogą zostać zaleczone. A co oznacza on dla pacjentów? Tyle, że w jelicie cienkim pojawiają się mikronieszczelności, które z jednej strony uniemożliwiają wchłanianie się składników odżywczych z jedzenia, a z drugiej powodują, że jego resztki oraz toksyny wydostają się z jelita, powodując stany zapalne. Dla najlepszego zobrazowania wyobraźcie sobie okruszki, które „wypadają” z jelita i dostają się do krwioobiegu, odkładają na narządach wewnętrznych w konsekwencji osłabiając układ odpornościowy.
Czym jest spowodowany?
Ściany jelita cienkiego mogą być osłabione, a w konsekwencji przerwane poprzez działanie następujących czynników:
- Chroniczny stres,
- Tabletki antykoncepcyjne i niesteroidowe leki zapalne,
- Używki,
- Zła dieta, bogata w produkty o wysokim stopniu przetworzenia i niskiej zawartości składników odżywczych,
- Antybiotyki,
- Niedobór witaminy C i cynku,
- Obecność grzybów i pasożytów w układzie pokarmowym,
- Niektóre jednostki chorobowe, m.in. niedoczynność tarczycy, Hashimoto, PCOS, choroba Leśniowskiego – Crohna czy reumatoidalne zapalenie stawów.
Jakie daje objawy?
Mimo że źródło schorzenia tkwi w jelitach, jego konsekwencje mogą objąć cały organizm. Osoby przechodzące zespół nieszczelnego jelita cierpią na szerokie spectrum objawów:
- Wzdęcia,
- Biegunki,
- Ból brzucha,
- Refluks,
- Nietolerancje pokarmowe,
- Chroniczne przemęczenie,
- Problemy ze snem,
- Wahania nastrojów,
- Pogorszenie stanu skóry,
- Wypadanie włosów,
- Słabe, łamliwe paznokcie.
Nie istnieje badanie, które w jednoznaczny sposób może potwierdzić, że nasze jelita są nieszczelne. Warto jednak spróbować postawić diagnozę, zwracając uwagę na poniższe elementy:
– Badanie poziomu zonuliny: jej wysokie stężenie we krwi może świadczyć o nieszczelności jelit.
– Badanie poziomu mannitolu i laktulozy w moczu: wysokie stężenie obu substancji w moczu po ok. 5-6 godzin od ich spożycia może świadczyć o nieszczelności jelit.
Jak leczyć?
W związku z tym, że zespół nieszczelnego jelita nie jest uznany przez Światową Organizację Zdrowia za jednostkę chorobową, nie istnieją oficjalne leki, które go leczą. W nieinwazyjny sposób można jednak zadbać o florę bakteryjną jelit, zmieniając tryb życia i dietę:
- Dbając o regularny, nieprzerwany sen każdej nocy,
- Ograniczając przyjmowanie leków przeciwbólowych,
- Przyjmując antybiotyki w towarzystwie leków osłonowych,
- Przeprowadzając odrobaczanie i odgrzybianie organizmu,
- Ograniczając pożycie używek,
- Regularnie spożywając probiotyki i prebiotyki,
- Rezygnując ze spożywania mocno przetworzonej żywności.
Niezależnie od tego, czy podzielacie zdanie WHO czy lekarzy medycyny funkcjonalnej, dla których stan jelit uznawany jest za źródło wielu problemów zdrowotnych, zadbanie o tę część przewodu pokarmowego, szczególnie, że wiąże się ze wprowadzeniem pozytywnych nawyków w obrębie żywienia i trybu życia, może przynieść jedynie pozytywne konsekwencje.
Jeżeli zainteresował Cię temat zdrowych jelit, to zajrzyj jeszcze do naszego artykułu tu, gdzie piszemy o projelitowej diecie.